De Staatsloterij is deze maand precies 300 jaar oud!

Zouden ze het vermoed hebben op 4 april 1726, toen de eerste trekking ooit van de Staatsloterij plaatsvond? Dat de loterij 300 jaar later bekend zou staan als een van de bekendste en populairste loterijen van Nederland?

Het klinkt misschien ongelooflijk, maar toch is het waar. Op zaterdag 4 april 2026 vierde de Staatsloterij officieel haar 300ste verjaardag. Waar de legale online casino's in Nederland op het moment van schrijven nog maar een jaar of vijf toegestaan zijn, spelen Nederlanders al drie eeuwen mee met de Staatsloterij. Al heette de Staatsloterij in eerste instantie niet zo, maar daar leggen we in dit artikel alles over uit.

Lang leve de Staatsloterij

Sterker nog, de loterij die wij vandaag de dag kennen als de Staatsloterij heeft de afgelopen 300 jaar heel wat verschillende namen gehad. Bij de eerste trekking in 1726 heette het bijvoorbeeld nog de Generaliteitsloterij. In de jaren daarna veranderde de naam meerdere keren, onder meer naar Bataafsche Loterij en de Koninklijke Hollandsche, totdat in 1948 werd gekozen voor de naam "Staatsloterij".

"Voor de eerste trekking van de Staatsloterij moeten teruggaan naar de Ridderzaal in Den Haag in het jaar 1726", schrijft de Staatsloterij zelf, "Toen nog de Generaliteitsloterij genaamd, met een hoofdprijs van 30.000 gulden. Een flink kapitaal in die tijd. Nederland bestond niet eens, maar het fenomeen loterij wel. Sterker nog, er was een wildgroei aan loterijen. De Staat voelde zich verantwoordelijk om dit eerlijk te laten verlopen. Alle illegale loterijen werden aan banden gelegd en dé Staatsloterij was geboren. Daarmee is de Staatsloterij de oudste loterij van Nederland. Sterker nog, het is één van 's werelds oudste loterijen."

Nederlandse Loterij

Tegenwoordig maakt de Staatsloterij onderdeel uit van Nederlandse Loterij, een overheidsbedrijf dat ook eigenaar is van, onder meer, Lotto B.V. en TOTO, maar dat is niet altijd zo geweest. Sterker nog, in 1992 werd de Staatsloterij ondergebracht in de Stichting Exploitatie Nederlandse Staatsloterij, welke daarna verantwoordelijk was voor de organisatie van zowel de Staatsloterij als het Miljoenenspel. Het is deze stichting die uiteindelijk mede aan de wieg staat van Nederlandse Loterij. In 2016 fuseert deze stichting namelijk met de Stichting Nationale Sporttotalisator, welke op dat moment verantwoordelijk is voor de Lotto in Nederland. Samen vormen deze twee stichtingen Nederlandse Loterij.

Mijlpaal in 1970

Een misschien nog wel belangrijkere mijlpaal werd echter een jaar of vijftig eerder gevierd. Gezien de populariteit van online casino's en online gokken tegenwoordig, mag wat ons betreft de eerste elektronische trekking van de oudste loterij van Nederland wel als mijlpaal worden gezien. Dat gebeurde in 1970 en tot aan dat moment werden trekkingen uitgevoerd met behulp van houten trommels. Deze worden vervangen door elektronische loterij-trekmachines en vier jaar later zou ook de eerste live trekking op televisie worden georganiseerd.

"56 jaar geleden vond de trekking voor het eerst plaats met behulp van elektronica", schrijft de Staatsloterij, "Hierdoor gingen de trekking veel sneller, aangezien niet alle lotnummers meer werden getrokken, enkel de winnende. Het apparaat was ontworpen door de Technische Hogeschool Delft en luidde de televisie-uitzending van trekkingen in."

€ 38,4 miljoen

Er komen met enige regelmaat mensen in het nieuws die een mooie geldprijs hebben gewonnen bij de Staatsloterij. Dat komt, onder andere, door hun Oudejaarstrekking, die ieder jaar weer plaatsvindt en die ieder jaar weer een winnaar van € 30 miljoen oplevert. Deze speciale trekking werd in 1992 voor het eerst georganiseerd, destijds nog met een hoofdprijs ter waarde van 100.000 gulden. Dat komt vandaag de dag omgerekend neer op ongeveer € 45.378.

De grootste jackpot ooit bij de Staatsloterij was echter geen resultaat van een Oudejaarstrekking, maar van een reguliere trekking in mei 2013. Destijds was de jackpot van de Staatsloterij al zes keer op rij niet gevallen, waardoor deze opgelopen was tot een bedrag van maar liefst € 38,4 miljoen. Die prijs viel uiteindelijk op een lot met nummer CQ 075926 dat werd verkocht in de provincie Utrecht. Vandaag de dag is dat nog altijd de grootste Staatsloterij jackpot die ooit werd gewonnen in ons land.

Aantrekkingskracht van loterijen

Het 300-jarige bestaan van de Staatsloterij laat nog maar weer eens zien wat een lange traditie van kansspelen er bestaat in Nederland. Zo bekeken is het, bijvoorbeeld, ook niet zo verrassend om te zien hoe populair legale online casino's in Nederland zijn, sinds de regulering van de Nederlandse markt voor online kansspelen.

"Veel mensen denken dat geld hun geluk, status en macht geeft", vertelt Jan Derksen, gedragswetenschapper verbonden aan de Radboud Universiteit Nijmegen, "Reken dus maar dat mensen altijd zullen blijven gokken. We leven nu eenmaal graag in de waan dat we ooit het perfecte leven zullen leven. Alleen al van de gedachte aan die grote villa of luxe auto komt het geluksstofje endorfine vrij."

Online kansspelen in Nederland moeten leuk blijven. Speel gerust en bewust. Ben je ongerust over je eigen speelgedrag of dat van een vriend(in), familielid, of collega? Neem dan gratis contact op met de AGOG (Anonieme Gokkers Omgeving Gokkers).